Karbonmonoksit Zehirlenmeleri
Karbonmonoksit Zehirlenmesi ve Önlenmesi
Karbonmonoksit, renksiz, tatsız ve kokusuz bir gazdır. Solunum yoluyla vücuda girer ve doğrudan kana geçerek oksijen alımını engeller, zehirlenmelere ve ölümlere yol açabilir. Bu tür zehirlenmeler genellikle kapalı ortamlarda, açık ocaklar, bacası çekmeyen soba, şofben, bacasız gaz sobalarında yakıtın tam olarak yanmaması nedeniyle meydana gelir.
Ülkemiz genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olan karbonmonoksit zehirlenmeleri özellikle kış aylarında soba, kombi ve şofben kullanımının artmasıyla sıkça görülmektedir. Bu durum, medyada sıkça yer almakta ve her sezon boyunca birçok ölüm haberiyle karşılaşmaktayız. Birden fazla kişinin aynı anda hayatını kaybettiği aile içi facialar da bu zehirlenmelerin trajik sonuçlarından biridir.
Özellikle soba dumanına bağlı karbonmonoksit zehirlenmeleri topluca ölümlere neden olabilir. Ancak alınacak tedbirlerle bu tür ölümlerin önüne geçilebilir.
2014 yılından itibaren, karbonmonoksit zehirlenme ve ölüm vakalarını azaltmak amacıyla Türkiye genelinde Akciğer Sağlığı ve Yoğun Bakım Derneği (ASYOD) ile Karadeniz Teknik Üniversitesi iş birliğinde, 81 Halk Sağlığı Müdürlüğü ve 35 kurumun katılımıyla Türkiye Karbonmonoksit Zehirlenmesinin Önlenmesi Programı ve Eylem Planı hazırlanmıştır. Bu plan, 27 Ocak 2015 tarihinde onaylanmış ve uygulamaya konulmuştur.
Ayrıca, ilgili kurum ve kuruluşların katılımıyla 24 Mart 2015 tarihinde açılış toplantısı düzenlenmiş ve eylem planının uygulanması başlamıştır. Bu çerçevede, karbonmonoksit zehirlenmelerini önlemeye yönelik rehber kitaplar hazırlanmış ve ICD-10 kodlarıyla kayıt altına alınmıştır.
112 acil ve ilk yardım ekipleri ile hastane acil servis personeline yönelik karbonmonoksit zehirlenmelerinde uygulanacak ilk yardım eğitimleri düzenlenmiş ve eğiticiler eğitilmiştir. Türkiye Karbonmonoksit Zehirlenmelerinin Önlenmesi Programı ve Eylem Planı kapsamındaki çalışmalar 2017-2019 yıllarında da devam edecektir.
